Fungsi dan kriteria untuk menentukan jenis petunjuk kontekstual dalam kinayah al-Quran

Abstract

Keistimewaan wahyu al-Quran terserlah menerusi penggunaan gaya bahasa kinayah yang ringkas, tepat, dan jelas. Ciri ini berbeza daripada ungkapan kiasan sesetengah penulis yang kerap menimbulkan kekaburan makna kepada pembaca. Kualiti bahasa kiasan dianggap merosot sekiranya sukar dihayati sehingga gagal mencapai tujuan komunikasi yang dihasratkan. Kebolehan memahami mesej tersirat amat bergantung kepada indikator penunjuk makna (qarīnah) yang terbit daripada perkataan mahupun persekitaran teks. Oleh itu, penelitian ini bertujuan mengidentifikasi serta menganalisis peranan indikator kontekstual tersebut dalam membentuk ungkapan kinayah al-Quran. Dengan menerapkan pendekatan kualitatif berasaskan pemerhatian, kajian ini menjamin keabsahan menerusi prosedur pengumpulan dan penganalisisan data yang tersusun sebelum rumusan dicapai. Analisis kandungan kualitatif dijalankan menerusi integrasi tiga aras: linguistik, konteks, dan interpretasi. Penemuan kajian mengesahkan bahawa setiap frasa kinayah al-Quran disokong oleh indikator makna khusus yang mampu ditaakuli secara situasi (ḥāliyyah) serta rasional (‘aqliyyah). Hasil kajian ini dijangka mempermudah pemahaman penutur bukan Arab terhadap estetika kiasan dalam al-Quran dan Sunnah.